|
Open Directory Project
(zwany także DMoz
od Directory Mozilla)
to otwarty katolog stron WWW, utrzymywany
na serwerch koncernu Time Warner, w którym
zarówno drzewo kategorii jak i wszelkie wpisy
są redagowane przez wspólnotę redaktorów -
ochotników.
Spis treści:
Zawartość
i dostęp do katalogu
Ideą projektu było stworzenie obszernego,
bezpłatnego i stale rozwijanego katalogu stron
WWW, w którym każdy wpis jest sprawdzony i
opisany przez człowieka (przewodnie hasło
ODP brzmi "humans do it better",
czyli "Ludzie robią to lepiej").
Tak redagowany katalog pod względem liczby
opisanych stron WWW nie może wygrać z automatycznymi
wyszukiwarkami, takimi jak np: Google, ale
zawarte w nim opisy są zgodne z faktyczną
treścią stron i znajdują się w odpowiednich
kategoriach tematycznych. Katalog jest więc
użyteczny, gdy szukamy nie jednej konkretnej
strony, lecz najbardziej przydatnych stron
związanych z pewnym tematem lub zawierających
interesujące nas treści.
Aktualność katalogu poprawiają automatyczne
mechanizmy - takie jakie robozilla, które
systematycznie przeglądają kategorie i zaznaczają
wpisy zdezaktualizowane, na przykład w wyniku
zniknięcia danej strony.
Katalog zawiera obecnie około 4,5 miliona
stron w około 600 tysiącach kategorii utworzonych
i obsługiwanych przez 60 tysięcy redaktorów,
w tym ponad 15 tysięcy aktywnych. W kategorii
World:Polska jest obecnie ponad 46 tysięcy
stron opublikowanych po polsku (dane z sierpnia
2004 roku).
Dostęp do katalogu, jak i zgłaszanie propozycji
wpisów jest bezpłatne, a jego zawartość jest
udostępniana w postaci aktualizowanego co
tydzień pliku w formacie RDF na wolnej licencji
ODP, zbliżonej do typowych licencji Open Content,
na przykład GNU FDL.
Wiele wyszukiwarek i portali, np. Google,
a wśród polskich portali Interia, pobiera
co pewien czas całą zawartość ODP i włącza
ją we własne katalogi. Wpisanie strony do
ODP powoduje więc, że po jakimś trafia ona
wraz z odpowiednim opisem do wielu liczących
się wyszukiwarek. Na stronach katalogu ODP
nie ma żadnych reklam i projekt działa na
zasadach non-profit.
Redaktorzy
i hierachia katalogu
Redaktorem w ODP może zostać każdy chętny.
Musi jednak w swym wniosku wykazać, że posiada
kwalifikacje potrzebne do prowadzenia danej
kategorii. Na początku redaktorzy uzyskują
zwykle prawo redagowania niewielkich kategorii.
Redaktorów obowiązuje swoista etyka - nie
wolno im promować stron, z którymi są osobiście
związani, nie mogą odmawiać wpisów do swoich
kategorii bez dobrego uzasadnienia, muszą
edytować wpisy możliwie jak najbardziej obiektywnie,
itd.
Uprawnienia poszczególnych redaktorów są
zróżnicowane. Redaktor szerszej kategorii
(np: World:Polska:Nauka_i_Edukacja) ma dostęp
do wszystkich kategorii w niej zawartych np:
World:Polska:Nauka_i_Edukacja:Chemia. Najlepsi
redaktorzy mają prawo redagowania całego katalogu,
a cieszący się największym zaufaniem prawo
przyznawania innym uprawnień oraz w razie
naruszania przez redaktora zasad etycznych
ODP - współdecydowania o odbieraniu uprawnień
oraz o zasadach działania całego katalogu.
Są oni nazywani metaredaktorami. Obecnie w
ODP jest ich około 100, w tym jeden z Polski.
Struktura kategorii jest tworzona przez samych
redaktorów. Każdy redaktor może tworzyć nowe
podkategorie w obrębie redagowanej przez siebie
kategorii. Zmiany nazw i przenoszenie kategorii
muszą być uprzednio uzgodnione i mogą być
wykonywane tylk przez redaktorów z odpowiednimi
uprawnieniami.
Historia
ODP
ODP powstało z incjatywy dwóch hakerów R.Skrenta
i B.Truela, którzy w 1998 roku utworzyli otwarty
katalog o nazwie Gnuhoo (co pochodzi od zbitki
słów GNU i Yahoo). Skrenta i Truel skontaktowali
się z C.Tollesem, który piastował stanowisko
menedżerskie w Sun Microsystems. Nazwa projektu
została po proteście FSF zmieniona na Newhoo.
Pod koniec 1998 roku Newhoo zostało sprzedane
firmie Netscape za 1 milion USD, która udostępniła
zawartość katalogu w oparciu o licencję Open
Content, zmieniając jednocześnie nazwę na
ODP-DMoz. W 2000 roku firmę Netscape kupiła
AOL, która w 2001 roku połączyła się z Time
Warner w koncern AOL Time Warner, który utrzymuje
serwery projektu i jest właścicielem jego
oprogramowania. Ostatnio coraz więcej funkcji
ODP realizowanych jest przez działające na
osobnych serwerach wolne oprogramowanie pisane
przez redaktorów.
Podobne,
konkurencyjne katalogi
Konkurencyjne katalogi można podzielić na
trzy grupy:
- katalogi komercyjne - należące do konkretnych
firm - takie jak Zeal, Go directory, czy
polski katalog Onetu - wszystkie one są
znacznie mniejsze od ODP, gdyż są obsługiwane
przez nieliczny, opłacany personel.
- ogólne niekomercyjne katalogi - największe
z nich to MavicaNet i Hotrate
- katalogi niekomercyjne, specjalistyczne
- z których część jest prowadzona przez
grupy edytorów ODP - takie jak ChefMoz (spis
restauracji na całym świecie) czy MusicMoz.
Od sierpnia 2004 Wikipedia wymieniona jest
w stopce ODP jako bratni, otwarty zasób.
Linki zewnętrzne
początek |
